Fundraising 101: From Pitching to Term Sheet and Algorithmic Life Decision Making #P’Moo
สรุป Session พี่หมู
พี่หมูแบ่งเนื้อหาออกเป็น 2 Part ใหญ่ โดย Part แรกพูดจากมุมของ Entrepreneur และ Investor เรื่องการทำธุรกิจ การระดมทุน การเติบโต และ Exit ส่วน Part 2 นำแนวคิดเรื่องการลงทุนกลับมาใช้กับ “ชีวิต” โดยเฉพาะการจัดสรรเวลาและการตัดสินใจ
PART 1 — Business, Fundraising & Exit
1. บทเรียนจากการเป็นทั้ง Entrepreneur และ Investor
พี่หมูเล่าว่าเส้นทางของตัวเองเริ่มจากการเป็น Entrepreneur ก่อนจะเริ่ม Angel Invest ในธุรกิจต่าง ๆ
ช่วงแรกของการลงทุนมีความผิดพลาดเยอะ เช่น ลงทุนครั้งละ 3–5 ล้านบาทในหลายบริษัท จนเงินเกือบหมด ก่อนจะนำเงินก้อนสุดท้ายไปเป็น LP ในกองทุน 500 และเริ่มเรียนรู้การลงทุนในรูปแบบกองทุนมากขึ้น
สิ่งสำคัญที่ได้จากประสบการณ์นี้คือ
โจทย์แรกของการลงทุนหรือการทำธุรกิจคือ “ห้ามตาย”
หมายถึงต้องบริหารความเสี่ยงให้สามารถอยู่ในเกมต่อได้ เพราะทั้งการสร้างธุรกิจและการลงทุนต้องใช้เวลานานกว่าจะเห็นผล
พี่หมูยกประสบการณ์ของตัวเองว่าการเดินทางจากจุดเริ่มต้นจนมาบริหารกองทุนหลายกอง ใช้เวลาระดับ 10 กว่าปี ไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว
2. การลงทุนไม่ได้ดูแค่ Business แต่ต้องดู “คน”
จากการต้องพบและประเมินผู้ประกอบการจำนวนมาก พี่หมูพัฒนาวิธีคิดในการดู Founder โดยมีคำถามง่าย ๆ เช่น
ถ้าเราเด็กกว่านี้ เราอยากเป็นลูกน้องคนนี้ไหม?
และในอีกด้าน
เราอยากมีคนคนนี้เป็นลูกน้องของเราไหม?
นอกจากความสามารถแล้ว ยังมีเรื่องของความ Likeable หรือการเป็นคนที่สามารถทำงานและอยู่ร่วมกับคนอื่นได้
เพราะการลงทุนไม่ได้เกิดขึ้นเพียงวันเดียว แต่ต้องมองว่า Founder คนที่เราเห็นวันนี้ จะสามารถพัฒนาตัวเองเป็นคนอีกระดับหนึ่งในอีก 10 ปีข้างหน้า ได้หรือไม่
Founder ที่ประสบความสำเร็จในวันนี้ อาจแตกต่างจากวันที่นักลงทุนพบเขาครั้งแรกอย่างมาก เพราะ “เวลา” เป็นอีก Factor สำคัญของการเติบโต
3. ทำธุรกิจต้องคิดเรื่อง Exit
พี่หมูเสนอว่า Entrepreneur ควรคิดถึงคำว่า
Exit Ready
ไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องขายบริษัท แต่ควรสร้างธุรกิจให้ พร้อมที่จะ Exit ได้
เหตุผลคือเราไม่รู้ว่าอนาคตจะเกิดอะไรขึ้น เช่น
- วันหนึ่งเราอาจไม่อยากทำธุรกิจนี้แล้ว
- ลูกหลานอาจไม่ต้องการรับช่วงต่อ
- สุขภาพหรือชีวิตอาจทำให้เราไม่สามารถทำต่อได้
- หรือวันหนึ่งมีคนต้องการซื้อกิจการ
ถ้าธุรกิจผูกติดอยู่กับเจ้าของมากเกินไป ถึงแม้ธุรกิจจะดี ก็อาจขายหรือส่งต่อได้ยาก
ดังนั้นถ้าตั้งใจสร้างธุรกิจในระยะ 5–10 ปี การทำให้ธุรกิจ Exit Ready ตั้งแต่ต้นไม่ใช่เรื่องเสียหาย ส่วนสุดท้ายจะ Exit จริงหรือไม่ค่อยตัดสินใจภายหลัง
4. Fundraising ไม่ได้มีแค่เรื่อง “ต้องการเงิน”
หนึ่งในแนวคิดหลักของพี่หมูคือ
Fundraising สามารถใช้เพื่อเร่งการเติบโต
เงินทุนช่วยให้บริษัทซื้อเวลาในการขยายธุรกิจ เช่น ขยายทีม ขยายตลาด หรือสร้างความสามารถบางอย่างได้เร็วกว่าการค่อย ๆ เติบโตด้วยเงินของตัวเอง
แต่ Fundraising จะมีประโยชน์ก็ต่อเมื่อ
เงินที่เข้ามาทำให้ “เค้กก้อนใหญ่ขึ้น”
ตัวอย่างเชิงแนวคิดคือ เจ้าของอาจถือหุ้นจาก 100% ลดเหลือ 50% แต่ถ้าธุรกิจเติบโตจากมูลค่า 100 เป็น 1,000 ส่วนที่เจ้าของถืออยู่ก็มีมูลค่ามากกว่าเดิม
เพราะฉะนั้นประเด็นไม่ได้อยู่แค่ว่า “หุ้นเราลดลงเท่าไร” แต่อยู่ที่ว่า “มูลค่าของสิ่งที่เราถืออยู่โตขึ้นเท่าไร”
อย่างไรก็ตาม พี่หมูย้ำว่าเงินอย่างเดียวไม่เพียงพอ ธุรกิจยังต้องมี Innovation, Business Model หรือสิ่งที่แตกต่างด้วย
5. Market Size สำคัญต่อการเติบโต
พี่หมูพูดถึงการประเมินขนาดตลาดผ่าน
TAM → SAM → SOM
- TAM (Total Addressable Market) — ตลาดทั้งหมด
- SAM (Serviceable Available Market) — ตลาดในกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย
- SOM (Serviceable Obtainable Market) — ส่วนตลาดที่ธุรกิจมีโอกาสเข้าถึงได้จริง
ประเด็นสำคัญคือ ต่อให้บริษัทเก่งมาก แต่ถ้าตลาดเล็ก Growth ก็มีข้อจำกัด
ในทางกลับกัน หากตลาดใหญ่พอ “เค้ก” ก็สามารถแบ่งให้ผู้เล่นหลายรายได้ และธุรกิจยังมีพื้นที่ในการเติบโต
พี่หมูจึงมอง Market Size เป็นหนึ่งในเรื่องสำคัญที่ Investor ใช้พิจารณาศักยภาพการเติบโตของบริษัท
6. Innovation ไม่ได้หมายถึงแค่ Product ใหม่
ในสไลด์พี่หมูใช้ Framework 10 Types of Innovation ซึ่งแบ่ง Innovation ออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่
Configuration
Profit Model / Network / Structure / Process
Offering
Product Performance / Product System
Experience
Service / Channel / Brand / Customer Engagement
ดังนั้น Innovation ไม่จำเป็นต้องหมายถึงการสร้าง Product ใหม่เพียงอย่างเดียว แต่สามารถเกิดจาก Business Model, Process, Network, Brand, Channel หรือ Customer Experience ได้เช่นกัน
7. การเตรียมบริษัทไปสู่ IPO
ในสไลด์พี่หมูสรุปสิ่งที่บริษัทต้องพัฒนาเพื่อไปสู่ IPO ไว้ 5 ด้าน
1. Growth Strategy
ทำ Market Positioning, Business Model และ Competitive Advantage ให้ชัด เพื่อแสดงให้เห็นว่าธุรกิจสามารถ Scale ได้
2. Operational Efficiency
ปรับ Operation ลดความไม่มีประสิทธิภาพ และพัฒนา Profitability Metrics
3. Financial Reporting
ทำ Financial Statement ให้ได้มาตรฐาน มี Internal Control และพร้อมสำหรับ Audit
4. Corporate Governance
สร้าง Board of Directors และ Committee ที่จำเป็น เช่น Audit, Compensation
5. IPO Process & Legal Support
เลือก Underwriter ที่เหมาะสม ทำงานร่วมกับ Legal Advisor และเตรียม Compliance กับ SEC
ทั้งหมดคือการเปลี่ยนบริษัทให้พร้อมสำหรับการเติบโตและเข้าสู่ตลาดทุน
Q&A — PART 1
คำถามที่ 1 — พี่พัด
ประเด็นคำถามของพี่พัดเกี่ยวข้องกับ Fundraising และการเปลี่ยน Investor ในแต่ละ Round ตั้งแต่ Seed ไปจนถึง Series A, B, C, D, E ว่าเมื่อมี Investor ใหม่เข้ามา และ Investor เก่าอาจออก จะเกิดปัญหาหรือผลกระทบอย่างไร
พี่หมูอธิบายโดยเชื่อมกับโครงสร้างของการระดมทุนและเป้าหมายของ Investor แต่ละประเภท ซึ่ง Investor ไม่ได้เหมือนกันทั้งหมด และแต่ละช่วงของบริษัทต้องการ Investor ที่แตกต่างกัน
จึงต้องมองว่า Investor ที่เข้ามาในแต่ละช่วงสามารถช่วยบริษัทในสิ่งที่บริษัทต้องการ ณ ตอนนั้นได้หรือไม่ เช่น เงินทุน Network หรือความสามารถในการพาธุรกิจไปสู่ Stage ถัดไป
คำถามที่ 2 — กาย
พี่หมูพูดถึงประเด็น Strategic Investor กับ Financial Investor
Strategic Investor สามารถเข้ามาช่วยธุรกิจเติบโตผ่านทรัพยากร Network หรือความสามารถทางธุรกิจ เช่น กลุ่มบริษัทขนาดใหญ่ที่มี Ecosystem อยู่แล้ว
ขณะที่ Financial Investor เน้นการลงทุนเพื่อสร้างการเติบโตของมูลค่ากิจการและ Exit ในอนาคต
ดังนั้นเวลาคิดเรื่อง Fundraising ไม่ได้มีแค่คำถามว่า “ใครให้เงินเราได้” แต่ต้องคิดด้วยว่า Investor คนไหนเหมาะกับ Stage และทิศทางของบริษัท รวมถึงในอนาคตใครอาจเป็นผู้ซื้อกิจการที่ให้มูลค่าสูงที่สุด
PART 2 — Algorithmic Life Decision
Part 2 พี่หมูเปลี่ยนจากเรื่องการลงทุนในบริษัท มาเป็นเรื่อง การลงทุนทรัพยากรของชีวิต
แนวคิดหลักคือ ถ้าเรื่องการเงินสามารถใช้ Framework และ Algorithm มาช่วยตัดสินใจได้ เราก็สามารถคิดเรื่องชีวิตในลักษณะเดียวกันได้
1. ชีวิตมี 5 Aspects
พี่หมูแบ่งชีวิตออกเป็น 5 ด้าน
Money / Career / Health / Relationship / Peace of Mind
แต่ละคนมี Priority แตกต่างกัน จึงไม่มีคำตอบเดียวว่าควรแบ่งชีวิตแต่ละด้านเท่าไร
คำถามสำคัญคือ
What is the currency?
How would you allocate?
ถ้าเงินมี Currency ของมัน ชีวิตก็มี Currency เช่นกัน และ Currency นั้นคือ เวลา
2. Time = Currency
ทุกคนได้รับเวลาเท่ากันคือ
24 ชั่วโมงต่อวัน
แต่เวลาต่างจากเงินตรงที่
- สร้างใหม่ไม่ได้
- เก็บไว้ไม่ได้
- โอนให้คนอื่นไม่ได้
- เมื่อใช้ไปแล้วจะหายไปตลอด
ดังนั้นความแตกต่างของแต่ละคนจึงอยู่ที่ว่า เรา Allocate เวลา 24 ชั่วโมงที่มีอย่างไร
พี่หมูเชื่อมแนวคิดนี้กลับไปเหมือนการจัด Portfolio ทางการเงิน เพียงแต่สิ่งที่เราลงทุนไม่ใช่เงิน แต่เป็นเวลา
3. Big Rocks First
พี่หมูใช้ภาพขวดที่มี
Big Rocks = Priorities
Little Rocks = Tasks
Sand = Distractions
หลักคือ
Big Rocks First — เพราะ Priorities ใส่ทีหลังไม่ได้
ถ้าเราเติม Tasks และ Distractions เข้าไปก่อน สุดท้ายอาจไม่มีพื้นที่เหลือสำหรับสิ่งที่สำคัญจริง ๆ
จึงต้องรู้ก่อนว่า Big Rocks ของชีวิตเราคืออะไร แล้ว Allocate เวลาให้สิ่งเหล่านั้นก่อน
4. ทุกด้านของชีวิตต้องมี Minimum Level
ถ้าด้านใดตกต่ำกว่าระดับ Minimum
แม้แต่ละคนจะให้ Priority แต่ละด้านไม่เท่ากัน แต่พี่หมูเสนอว่าแต่ละด้านควรมี Minimum Threshold
Go fix it or else it would affect others.
เช่น ต่อให้ Career หรือ Money ดีมาก แต่ถ้า Health ต่ำกว่าระดับที่รับได้ มันก็จะเริ่มกระทบด้านอื่นของชีวิต
ดังนั้นเป้าหมายไม่ได้หมายความว่าทุกด้านต้องดีที่สุด แต่ต้องรู้ว่า Minimum ของตัวเองอยู่ตรงไหน และอย่าปล่อยให้ด้านใดต่ำกว่าระดับนั้น
5. Maximum ก็สำคัญ — เพราะมี Diminishing Return
ในอีกด้านหนึ่ง เมื่อเราใส่ทรัพยากรให้ด้านใดด้านหนึ่งมากเกินไป ผลตอบแทนที่เพิ่มขึ้นอาจเริ่มน้อยลง
พี่หมูเรียกว่า
Diminishing Return
จึงควรรู้ทั้ง
Minimum Level — ต่ำกว่านี้ไม่ได้
และ
Maximum / Threshold — เกินจุดนี้ ผลที่เพิ่มขึ้นอาจไม่คุ้มกับเวลาที่ใส่เพิ่ม
เมื่อ Aspect หนึ่งสูงเกิน Threshold จึงอาจต้อง Rebalance เวลาไปให้ด้านอื่น
แนวคิดนี้เหมือนการ Rebalance Portfolio ในการลงทุน
6. Algorithmic Thinking กับชีวิต
พี่หมูนิยาม Algorithmic Thinking ว่าเป็นการ
Break complex problems into clear, logical steps และหาเส้นทางที่มีประสิทธิภาพที่สุดไปสู่ผลลัพธ์ที่ต้องการ
ใน Finance:
Invest Money → Diversify → Track Returns → Rebalance
ใน Life:
Invest Time → Diversify → Track Returns → Rebalance
ความต่างคือ Money ค่อนข้าง Straightforward เพราะมีกฎและตัวเลขชัดเจน
แต่เรื่องอย่าง Health, Relationship หรือ Peace of Mind ไม่มี Formula ที่ตายตัว
แต่ละคนจึงต้องสร้าง Algorithm ของตัวเอง
7. เขียน Algorithm ของชีวิตตัวเอง
คำถามที่พี่หมูโยนให้ทุกคนคือ
“What is your Algorithm?”
วิธีหนึ่งคือ
Write → Read / Follow → Keep upgrading your own rules
เราอาจสร้างกฎบางอย่างให้ตัวเองก่อน แล้วค่อยปรับกฎเหล่านั้นจากประสบการณ์จริง
เพราะ Algorithm ของชีวิตไม่จำเป็นต้องถูกตั้งแต่วันแรก แต่สามารถ Update ได้ตลอด
8. Journal — เครื่องมือในการมองย้อนกลับ
พี่หมูพูดถึงการเขียน Journal เพราะ
“You can’t connect the dots looking forward — only backward.”
การเขียนทำให้สิ่งที่เป็นเพียงความรู้สึกถูกเปลี่ยนออกมาเป็นคำ และช่วยให้เห็น Pattern หรือเหตุผลของการตัดสินใจในอดีตได้ชัดขึ้น
จึงเป็นอีกวิธีในการเรียนรู้และปรับ Algorithm ของตัวเอง
9. Cheat Code ของพี่หมู
ช่วงท้ายพี่หมูสรุป “Cheat Code” ของตัวเองไว้ประมาณนี้
Explore / Don’t Die
ลองสิ่งใหม่ แต่ต้องไม่ทำให้ตัวเองหลุดออกจากเกม
2 or 3 Aspects at the same time
ไม่จำเป็นต้องพยายาม Maximize ทุกด้านของชีวิตพร้อมกัน
Always use money to buy more quality time whenever possible
ถ้าใช้เงินเพื่อซื้อ “เวลาที่มีคุณภาพ” เพิ่มได้ ก็ใช้เงินแลกเวลา
Be Present
เมื่อเลือกใช้เวลากับอะไรแล้ว ให้อยู่กับสิ่งนั้นจริง ๆ
บทส่งท้ายของพี่หมู
ช่วงท้ายของสไลด์มีแนวคิดสำคัญว่า
เมื่อมีโอกาส มีชีวิต จงทำทุกวันให้ดีที่สุด
อดีตแก้ไม่ได้ และอนาคตก็ควบคุมไม่ได้ทั้งหมด สิ่งที่ควบคุมได้คือวิธีที่เราใช้ชีวิตในวันนี้
ชีวิตมีทางเลือกพื้นฐานคือ
Give up, Give in, or Give it all you’ve got.
และอีกประโยคที่พี่หมูหยิบมาใช้คือ
Good, Better, Best. Never let it rest. Until your good is better and your better is best.
สุดท้ายจึงกลับมาที่แนวคิดว่า
“เรามีชีวิตเพื่อใช้ชีวิต”
เวลาคือทรัพยากรที่มีจำกัดและเอาคืนไม่ได้ การใช้ชีวิตจึงไม่ใช่การ Maximize ด้านใดด้านหนึ่งอย่างเดียว แต่คือการรู้ว่าอะไรสำคัญ รักษาแต่ละด้านไม่ให้ต่ำกว่า Minimum และคอย Rebalance เวลาตามช่วงชีวิตของเรา
Short Note by Palm Puwanai
