China’s Next Chapter แล้วไทยอยู่ตรงไหน?
มีโอกาสได้แวะไปฟังงาน China’s Next Chapter: Unlock the Opportunities through the City of Future ที่ House of Wisdom
งานไม่ได้ยาวมาก ประมาณ 2 ชั่วโมงกว่า ๆ และพูดกันหลายเรื่องมาก ตั้งแต่ EV, Flying Car, Robotics, AI ไปจนถึงการลงทุนและโอกาสทางธุรกิจระหว่างไทยกับจีน
ผมเองก็อยู่ฟังไม่จบทั้งหมด 555 แต่มีหลายประเด็นที่ฟังแล้วรู้สึกน่าสนใจ เลยลองสรุปสิ่งที่เก็บกลับมาได้ประมาณนี้
1. จีนไม่ได้กำลังเปลี่ยนแค่ “รถยนต์” แต่กำลังเปลี่ยนเรื่อง Mobility ทั้งระบบ
ช่วงแรกของงานพูดถึงอุตสาหกรรมรถยนต์ค่อนข้างเยอะ ตั้งแต่ EV, Smart Car ไปจนถึง Flying Car
สิ่งที่น่าสนใจคือ เขาไม่ได้มองรถยนต์ในอนาคตว่าเป็นเพียงพาหนะสำหรับเดินทางจาก A ไป B อีกต่อไป
รถกำลังกลายเป็น Smart Device ขนาดใหญ่ ที่เชื่อมกับชีวิตเรามากขึ้น ทั้ง Software, AI, Energy และบริการต่าง ๆ
ส่วน Flying Car ที่หลายคนอาจรู้สึกว่ายังเป็นเรื่อง Sci-Fi จริง ๆ เทคโนโลยีเริ่มมีให้เห็นแล้ว แต่โจทย์ใหญ่ไม่ได้มีแค่ว่า “สร้างได้หรือยัง?”
ยังมีเรื่องกฎหมาย ใบอนุญาต จุดขึ้นลง Infrastructure และ Business Ecosystem ที่ต้องเกิดขึ้นพร้อมกัน ถึงจะใช้งานในวงกว้างได้จริง
อันนี้ทำให้ผมนึกขึ้นมาว่า บางครั้ง Technology อาจวิ่งเร็วกว่าระบบที่อยู่รอบ ๆ มันเสียอีก
2. Robotics + AI กำลังขยับจาก “ทำตามคำสั่ง” ไปสู่การทำงานที่ยืดหยุ่นขึ้น
อีกเรื่องที่พูดกันเยอะคือ Robotics
วันนี้ Robot ในโรงงานเก่งมากเรื่องงานที่ต้องการความแม่นยำ แต่ส่วนใหญ่ยังถูกออกแบบหรือ Program มาเพื่อทำงานบางอย่างโดยเฉพาะ
มีคำถามหนึ่งที่ผมว่าน่าสนใจมากว่า
แล้วเมื่อไหร่คนธรรมดาจะสามารถสั่ง Robot เหมือนสั่งคนได้?
ไม่ต้องเป็น Software Developer ไม่ต้องเขียน Program ใหม่ทุกครั้ง แต่บอกสิ่งที่ต้องการ แล้วมันสามารถเข้าใจและปรับตัวไปทำงานนั้นได้
ฝั่ง Speaker มองว่า Physical AI กำลังเดินไปในทิศทางนี้ และมีการพูดถึงกรอบเวลาประมาณ 3–5 ปี
แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าเรื่องระยะเวลา คือเขาไม่ได้มองว่าเป้าหมายของ Robot คือการ “กลายเป็นมนุษย์”
แต่ควรเอา Robot ไปทำสิ่งที่เหมาะกับมัน โดยเฉพาะงานที่ซ้ำ ๆ อันตราย หรือเป็นงานที่มนุษย์ไม่จำเป็นต้องทำเอง
3. Innovation ของจีนส่วนหนึ่งเกิดจากการปล่อยให้หลายบริษัท “แข่งกันสร้าง”
มีช่วงหนึ่งพูดถึง Operating System ของรถยนต์
มีคนถามว่า ในอนาคตจีนจะทำให้ระบบต่าง ๆ เหลือ Standard เดียวกันไหม จะได้ใช้ร่วมกันทั้งหมด
คำตอบที่ได้กลับน่าสนใจ
ประมาณว่า ถ้าทุกอย่างถูกบังคับให้เหมือนกันหมด ก็อาจทำให้ Innovation ลดลง
เขาจึงยังมองว่าการปล่อยให้หลายบริษัทพัฒนา ทดลอง และแข่งขันกันเอง เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้อุตสาหกรรมเดินหน้าเร็ว
ฟังแล้วรู้สึกว่า Innovation บางครั้งไม่ได้เกิดจากการหา “คำตอบที่ถูกที่สุด” ตั้งแต่ต้น
แต่อาจเกิดจากการปล่อยให้มี หลายคำตอบแข่งขันกันก่อน
4. ไทยไม่จำเป็นต้องแข่งกับจีนในทุกเรื่อง
พอเข้าสู่ช่วงเรื่อง Business และ Investment ประเด็นที่ผมรู้สึกว่าน่าสนใจที่สุด กลับไม่ใช่ว่าจีนเก่งอะไร
แต่คือคำถามว่า
แล้วประเทศไทยมีอะไร?
ถ้ามองตรง ๆ จีนมีทั้ง Technology, Manufacturing Capability, Capital และตลาดขนาดใหญ่มาก
แต่ไทยเองก็มีจุดแข็งที่ต่างออกไป ทั้ง Location / ASEAN Connection / Tourism / Service / Healthcare & Wellness / Food & Agriculture / Creative & Culture
เพราะฉะนั้นโอกาสอาจไม่ใช่การพยายามสร้างทุกอย่างขึ้นมาแข่งกับจีน
แต่อาจเป็นการถามว่า
อะไรคือสิ่งที่เขาเก่ง อะไรคือสิ่งที่เราเก่ง แล้วสองอย่างนี้เอามาต่อกันได้ยังไง
5. บทบาทที่น่าสนใจของไทย อาจเป็น “Connector”
ไทยมีความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับจีนมายาวนาน ขณะเดียวกันเราก็เชื่อมโยงกับประเทศอื่น ๆ ทั้งใน ASEAN, ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย ยุโรป และสหรัฐฯ
ทำให้ Speaker เสนอภาพของไทยในฐานะ Connector
แทนที่จะคิดแค่ว่า
จีน → มาลงทุนในไทย
หรือ
ไทย → เอาของไปขายจีน
เราอาจมองเป็น
Chinese Technology + Capital + Market
×
Thai Location + Manufacturing + Service + Creativity + Connection
แล้วสร้าง Product หรือ Business ใหม่ที่ไม่ได้จบอยู่แค่สองประเทศ แต่สามารถต่อไปยัง ASEAN และตลาดอื่น ๆ ได้
ตรงนี้ทำให้รู้สึกว่า บทบาทของไทยอาจไม่ได้เล็กอย่างที่เราคิด
6. โอกาสกับจีนไม่ได้มีแค่ Tech
ถึงในงานจะมีทั้งรถบินได้ Robot และ AI แต่ Business Opportunity ที่พูดถึงจริง ๆ กว้างกว่านั้นเยอะ
มีตั้งแต่ อาหารและสินค้าเกษตรคุณภาพสูง, Healthcare & Wellness, Tourism, Creative Industry ไปจนถึง Cultural Experience
มีคนถามเรื่องการเอาสินค้าเกษตรไทยเข้าไปขายในจีนด้วย
คำตอบหนึ่งที่น่าสนใจคือ จีนไม่ได้จำเป็นต้อง “ขาด” สินค้าเกษตร แต่ยังมี Demand สำหรับสินค้าที่ คุณภาพดี อร่อย และมีความ Premium
ซึ่งทำให้โจทย์ของธุรกิจไทยอาจไม่ใช่
“เราจะขายของให้จีนได้ไหม?”
แต่เป็น
“เรามีอะไรที่แตกต่างและมีคุณค่าพอที่ตลาดจีนอยากซื้อ?”
7. จาก “ไปจีนเพื่อผลิต” สู่ “สร้าง Partnership กับจีน”
อีกภาพหนึ่งที่ได้จากงานคือ วิธีคิดเรื่องการทำธุรกิจกับจีนกำลังเปลี่ยน
โมเดลเดิมอาจเป็นการเข้าไปใช้ฐานการผลิต ใช้ต้นทุน หรือเข้าไปขายสินค้าในตลาดจีน
แต่สิ่งที่ Speaker พยายามเสนอคือความร่วมมือในรูปแบบที่ลึกขึ้น
ทั้ง Joint Investment, Technology, R&D, Strategic Partnership รวมถึงการเอาจุดแข็งของทั้งสองประเทศมาสร้าง Business Model ใหม่ร่วมกัน
มีการพูดถึง Family Business ด้วยว่า ในวันที่ธุรกิจกำลังส่งต่อจาก Gen 1 → Gen 2 → Gen 3 การเปิดรับ Technology, Strategic Investor หรือ Professional Management จากภายนอก ก็อาจเป็นอีกวิธีที่ช่วยให้ธุรกิจเดิม Transform และไปตลาดต่างประเทศได้
สรุปสิ่งที่ได้กลับมาจากงานนี้
ก่อนมางาน ถ้าพูดถึง “โอกาสไทย–จีน” ก็คงนึกถึงภาพง่าย ๆ ว่า
จีนมาลงทุนในไทย หรือไทยเอาของไปขายจีน
แต่จริงๆแล้วรู้สึกว่าภาพมันกว้างกว่านั้น
จีนมี Technology + Capital + Manufacturing + Market
ส่วนไทยเองก็มี Location + Service + Creativity + Industry Expertise + Connection กับหลายประเทศ
บางทีคำถามที่น่าสนใจจึงไม่ใช่ว่า
“ไทยจะแข่งกับจีนยังไง?”
แต่อาจเป็น
“เราจะเอาสิ่งที่จีนเก่ง มาต่อกับสิ่งที่ไทยเก่ง แล้วสร้างอะไรใหม่ด้วยกันได้บ้าง?”
เพราะในโลกที่ Technology วิ่งเร็วขึ้นเรื่อย ๆ
บางทีโอกาสไม่ได้อยู่ที่การต้องเก่งทุกอย่างด้วยตัวเอง
แต่อยู่ที่การรู้ว่า เราเก่งอะไร คนอื่นเก่งอะไร และเราจะต่อสองสิ่งนั้นเข้าด้วยกันยังไง
